کنسرت موسیقی «معشوق روحانی»

نوازنده برجسته موسیقی ایران؛
موسیقی ایرانی در نقاط مختلف دنیا کارکرد درمانی پیدا کرده است.
به گزارش واحد خبر حوزه هنری استان البرز، در حاشیه برگزاری کنسرت موسیقی «معشوق روحانی»، بیژن زنگنه، نوازنده و آهنگساز برجسته موسیقی کشور برای شرکت کنندگان در این برنامه سخنرانی کرد.
بنابراین گزارش؛ در این کنسرت قطعاتی از آلبوم تازه منتشر شده توسط حوزه هنری استان البرز با نام «معشوق روحانی» توسط گروه «فریاد» به سرپرستی حامد ترکمن در تالار استاد سیروس صابر استان البرز به اجرا در آمد و در قسمت دیگری از این کنسرت استاد حسین حاج ولیان، برای حاضران ضرب زورخانه نواخت و اشعاری در وصف مولای متقیان علی(ع) را خواند.
بیژن زنگنه با اشاره به ضرب نوازی مرشد حاج ولیان گفت: ضرب زورخانه‌ای که امروزه در زورخانه‌ها به عنوان یک ساز رسمی و کلاسیک مطرح است، دست کمی از سایر سازهای کلاسیک ندارد. اگر تا الان این ساز به اندازه تنبک و دف مورد توجه قرار نگرفته، دلیلش این است که تا چند سال پیش به دلیل حجم صدا و فیزیک خاص ساز نمی‌شد آن را برای اجرای صحنه هماهنگ کرد.
زنگنه به توان بسیار بالای این ساز در برانگیختن درون انسان تأکید کرد و افزود: در فرهنگ ایرانی شوق و وجد جزیی از اصالت‌های رفتاری و تربیتی ماست. برانگیختگی‌ای که بلافاصله پس از شنیدن صدای ضرب زورخانه در درون انسان بوجود می‌آید را نباید ساده انگاشت. ما با این صداها زندگی و با آن‌ها بار آمده‌ایم. یعنی در ناخودآگاه‌امان آن‌ها را شنیده و حس کرده‌ایم. بنابراین وقتی که اجرای آن ساز برایمان عینیت پیدا می‌کند، این احساس برانگیختگی نمود پیدا می‌کند.
نوازنده برجسته سه تار و تنبک موسیقی ایران، خاطرنشان کرد: معمولاً تصور می‌شود که محیط زورخانه تعلق به آقایان دارد اما مدتی پیش در یکی از زورخانه های کرج شاهد حضور بانوانی بودم که برای شنیدن صدای ضرب زورخانه به آنجا تشریف آورده بودند. این سعادت بزرگی است که بانوان گرامی ایران زمین به این فکر می‌افتند که با سازی چون ضرب زورخانه بیشتر آشنا شوند و ریشه‌های آن را جستجو کنند. بدون شک چنین اقداماتی یک تحول در موسیقی ما ایجاد خواهد کرد.
بیژن زنگنه در بخش دیگری از سخنرانی خود به اهمیت مخاطب موسیقی اشاره و تأکید کرد: وظیفه شنوندگان و حضار یک کنسرت تنها خریدن بلیط و حضورش در سالن نیست. در واقع شنونده بخش مکمل یک اجرای صحنه‌ای است. درست شنیدن و تمرکز مخاطب می‌تواند وجد نوازنده را به بالاترین حد خود برساند.
او که در میان شرکت کنندگان کنسرت موسیقی سنتی گروه فریاد سخن می‌گفت، تصریح کرد: اگر ریشه‌های موسیقی بومی و محلی را جستجو کنید، در تمام دنیا از یک جنس‌اند. چون موسیقی در میان مردم عادی قوام یافته است. موسیقی ایرانی نیز میراث نیاکان ماست. ضرب زورخانه حداقل چهار هزار سال قدمت دارد. یا سازی همانند دف از قدیمی‌ترین سازهایی است که که به شکل‌های مختلف در مناطقی نظیر بین‌النهرین و فلات ایران وجود دارد. همین‌طور سازی نظیر سه تار به اشکال مختلف در میان فرهنگ اقوام مختلف ایرانی حضور دارد. به طور مثال شکل این ساز، در مناطق شرق ایران طوری است که کاسه‌ای کشیده‌تر دارد و در مناطق غرب کشور به صورت تنبور و دوتار یافت می‌شود. در واقع این سازها همه از یک خانواده‌اند ولی چون در فرهنگ‌های متفاوتی تربیت شده‌اند، شیوه نوازندگی و تکنیک نواختنشان با هم فرق می‌کند.
وی ادامه داد: موسیقی ایرانی بسیار توانمند است. در نقاط مختلف دنیا این موسیقی کارکرد درمانی پیدا کرده است. بنابراین حیف است که ما در کشور خودمان از آن فاصله بگیریم. پس می‌بایست مردم توجه بیشتری به موسیقی‌ای داشته باشند که درون انسان را به وجد می‌آورد، او را آرام می‌کند و او را به اندیشه وا می‌دارد. آن ها باید بکوشند تا موسیقی‌ی اندیشه، سهم بیشتری در زندگی روزمره اشان پیدا کند تا در دنیای پرسرعت امروز، فرصتی برای بازسازی روح و روان اشان پیدا کنند. بدون شک این توان در موسیقی ایرانی وجود دارد.
زنگنه با تمجید از اجرای گروه که قطعاتی از آلبوم تازه منتشر شده‌ی معشوق روحانی را اجرا کردند، گفت: وقتی چنین موسیقی‌ای با چنین توانی در شهر کرج که یکی از شهرهای پرجمعیت کشورمان است، به اجرا در می‌آید، انتظار دارم که جمعیت بیشتری در چنین کنسرتی حضور داشته باشند و سالن‌های بزرگتری در اختیار چنین گروه‌هایی قرار بگیرد.
بیژن زنگنه کنسرت معشوق روحانی را یکی از نمونه‌های تأثیر استاد ذوالفنون در تربیت و پرورش جوانان نوازنده دانست و گفت: به خاطر دارم که چند سال پیش مقاله‌ای از من به چاپ رسید که در آن نوشته بودم درست است اگر زنده یاد غلامحسین درویش از این دنیا رفت بعد از او اساتیدی نظیر صبا، شهنازی و عبادی راه او را ادامه دادند ولی فقدان یک هنرمند ضایعه بزرگی است. چرا که ساخته شدن یک موزیسین و یک متخصص هنر امر ساده‌ای نیست. در حقیقت هزار و یک عامل نیاز است تا انسانی تبدیل به حسن کسایی یا جلال ذوالفنون شود.
زنگنه که در آلبوم پرند با زنده یاد ذوالفنون همکاری داشت تصریح کرد: درست است که سه تار قدمت زیادی دارد اما در سی سال اخیر نمود بیشتری پیدا کرد و به مرحله تکامل خود رسید. نقش نخبگانی نظیر استاد ذوالفنون در معرفی و تکمیل ظرفیت های این ساز غیر قابل انکار است. این هنرمندان عاشق مردم، فرهنگ و هنر سرزمینشان بودند و همواره به ایرانی بودنشان بالیده اند. استاد ذوالفنون در طول عمر گرانبهایش با این که امکان اقامت در کشورهایی نظیر کانادا و آمریکا را داشت هرگز نپذیرفت که به طور مستمر در خارج از کشورش زندگی کند. چر اکه او معتقد بود خاستگاه ساز و موسیقی اش کشورش است. او همواره می‌گفت که موسیقی ایرانی را اگر از اصلش جدا کنید و به نقطه دیگری از کره زمین منتقل کنید مثل این می‌ماند که شعر حافظ را ترجمه کرده باشید. بزرگانی چون «فیتز جرالد» اگرچه اشعار حافظ را به زبان دیگری ترجمه کردند اما باید پذیرفت که اشعار او برای ایرانیان ملموس‌تر و نزدیک‌تر است. اگر یک فرنگی فقط از مفاهیم ذاتی اشعار حافظ لذت می‌برد ما ایرانیان با آن انسی عاطفی و روانی داریم.
گفتنی است؛ حامد ترکمن سرپرست گروه فریاد نزد استاد جلال ذوالفنون به یادگیری و نوازندگی سه‌تار پرداخته و از شاگردان مکتب ذوالفنون به شمار می‌آید. همچنین در هنگام ضبط و آماده سازی آلبوم «معشوق روحانی» از راهنمایی‌ها و نکته نظرهای استاد ذوالفنون بسیار بهره جسته است.
آلبوم «معشوق روحانی» که از تولیدات واحد موسیقی حوزه هنری استان البرز به حساب می‌آید اردیبهشت امسال طی مراسمی رونمایی و وارد بازار شد.