گزارش

منتقد ادبیات داستانی؛
داستان تجربه حداکثر زندگی در حداقل فضا است.

به گزارش واحد خبر حوزه هنری استان البرز، نشست نقد و بررسی مجموعه داستان کوتاه کوتاه «خسوف» عصر چهارشنبه 24 خرداد1391 در محل کتابخانه حوزه هنری استان البرز برگزار شد.
بنابراین گزارش؛ در ابتدای جلسه مریم فریدی برنده جایزه اول بخش دفاع مقدس و مصطفی انصافی برنده جایزه دوم بخش انقلاب اسلامی اولین دوره جشنواره داستانک البرز به خوانش داستان پرداختند.
خسرو عباسی؛ سرپرست دفتر آفرینش‌های ادبی حوزه هنری استان البرز با معرفی این مجموعه داستان گفت: مجموعه داستان کوتاه کوتاه "خسوف" شامل 45 داستان 300 کلمه‌ای حاصل تلاش نویسندگان جوان استان و برخی نویسندگان کشوری است که در جشنواره داستانک البرز حوزه هنری البرز گردهم آمده و در دو محور اصلی دفاع مقدس و انقلاب اسلامی به خلق اثر پرداختند.
عباسی افزود: این مجموعه در زمستان 1390توسط انتشارات سوره مهر به چاپ رسید و در مراسم "بهار هنر البرز" در اردیبهشت 1391 توسط حوزه هنری البرز، رونمایی شد.
در ادامه محمدباقر رجبعلی که به عنوان منتقد و کارشناس ادبیات داستانی در این نشست حضور داشت با ابراز خرسندی نسبت به عمل گردآورنده این مجموعه داستان، گفت: داستان 300 کلمه‌ای فقط یک رفتار داستانی است و لزوماً به معنای رعایت ایجاز یا کمینه‌گرایی نیست. خوشحالم که گردآورنده این مطلب را درک کرده و به آثار منتشر شده در این کتاب لفظ مینی‌مال را نسبت نداده است.
نویسنده کتاب "راهنمای داستان‌نویس جوان" تصریح کرد: مینی مالیسم دارای چند وجه ایجاز است که تنها یکی از آنها ایجاز در استفاده از کلمات و واژگان است. به طور کلی داستان‌های مینی مال در همه عناصر خود دارای ایجازند.
وی با اشاره به ویژگی‌های داستان‌های "کارور" افزود: داستانی را که "کارور" در ده صفحه نوشته، احتمالاً "چارلز دیکنز" در چند صد صفحه می‌نوشت! این بدان معنی نیست که "دیکنز" داستان نویس خوبی نبود بلکه اقتضای زمان باعث شد که نویسنده‌ها کوتاه نویس شوند. انسان امروز نسبت به پدران و اجدادش باهوش‌تر است و نویسندگانی نظیر "کارور" مجبور بودند که این استعداد مخاطبشان را در هنگام خلق اثر لحاظ کنند.
نویسنده مجموعه داستان‌های "همیشه" ادامه داد: عیب برخی از داستان‌های مدعی مینی مال این است که بیش از اندازه خط سفید دارند. یعنی بیش از اندازه به تأویل‌های خواننده متکی باقی می‌مانند. این در حالی است که داستان‌نویس می‌بایست بستری را مهیا کند که معنا در ذهن مخاطب ظهور یابد نه آنکه او را به زدن حدس و گمان وادار کند.
خسرو عباسی خودلان، دبیر اولین دوره جشنواره داستان‌های 300 کلمه‌ای البرز هم با اشاره به اینکه نظریه‌پردازان برای داستان‌های کوتاه کوتاه دسته‌بندی‌های متفاوتی را قائل هستند؛ افزود: از مهمترین ویژگی‌های داستان کوتاه کوتاه می‌توان به کنش کم، تمرکز روی صحنه‌ها و تصاویر تأثیرگذار، تعلیق و پایان غیرمنتظره اشاره کرد.
عباسی با اشاره به سخت بودن تولید اثر بنا به سفارش یا پیشنهاد موضوع، ادامه داد: وقتی قالب یا موضوعی به نویسنده سفارش یا پیشنهاد می‌شود، تولید اثر برای او سخت می‌شود. آثار منتشر شده در این مجموعه که حاصل تلاش 15 نویسنده مرد و 23 نویسنده زن است، طی دو فراخوان جایزه ادبی افرا و جشنواره داستانک البرز جمع آوری شده است. شاید اگر فراخوان این دو جشنواره به نویسندگان پیشنهاد نوشتن داستان در محورهای موردنظر را نمی داد، نویسندگان این داستان هایشان را نمی‌نوشتند.
گردآورنده مجموعه داستان "خسوف" افزود: مشکل اغلب داستان‌های این مجموعه ایراد در نثرشان است. بکارگیری کلمات در داستان کوتاه کوتاه اهمیت صدچندان دارد، از این رو وجود حتی یک کلمه در این قالب داستان خطای بزرگی برای نویسنده بشمار میرود.
در ادامه جلسه شرکت کنندگان به طرح سوال‌های خود از کارشناس جلسه پرداختند.
باقر رجبعلی؛ کارشناس انتشارات سوره مهر در پاسخ یکی از حاضران گفت: برای داستان تعاریف مختلفی وجود دارد و هر برشی از زندگی داستان نامیده نمی‌شود. به طور مثال اگر دو نفر دور میزی نشسته‌اند و قهوه می‌نوشند، فعالیتشان به خودی خود داستان نیست، داستان موقعی شکل می‌گیرد که بدانیم در فنجان یکی از آن دو زهری ریخته شده باشد. در تعریفی دیگر می‌توان گفت که داستان تجربه حداکثر زندگی در حداقل فضا است.
این نشست که در چارچوب مجموعه نشست‌های نقد و بررسی تخصصی کتاب تحت عنوان «ماه و نگاه» در حوزه هنری استان البرز برگزار شد؛ رأس ساعت 19 به پایان رسید.